Nederland moet gewoner doen over relatieproblemen, vindt minister Rouvoet. Hij wil echtelijke ruzies uit de taboesfeer halen. Waar komt dat taboe toch vandaan? David Mace geeft in het boek Marriage and Family Enrichment uit 1976 drie oorzaken. Ze zijn nog verrassend actueel.
David en Vera Mace waren in de tweede helft van de vorige eeuw pioniers van de beweging voor huwelijks- en gezinsverrijking. Nadat ze vele jaren als professioneel hulpverleners hadden gewerkt, kwamen ze tot het inzicht dat preventie op dit gebied vele malen effectiever is dan therapie (dan zijn de breuken vaak al zo groot).
“De simpele waarheid is dat getrouwde stellen hevig verlangen naar een liefdevolle relatie, maar dat ze fanatiek de pogingen weerstaan die hen in staat stellen daar te komen waar ze willen zijn”, aldus Mace. Hij stelt dat onze cultuur het concept van een gelukkig huwelijk verheerlijkt en vervolgens een aantal wegversperringen opwerpt teneinde er zeker van te zijn dat maar zeer weinig stellen dat bereiken. Mace noemt drie belangrijke wegversperringen.
De eerste is de ‘mythe van de vanzelfsprekendheid’. Ze betekent zoiets als: “Iedereen kan een huwelijk doen slagen. De uitrusting ervoor heb je ingebouwd gekregen. Volg gewoon je intuïtie. Slechts een incompetente sukkel, een werkelijk gebrekkig mens kan falen in zo’n simpele taak.” Dat is wat de cultuur ons vertelt. Het is, aldus Mace, “een onbeproefd vooroordeel, dat maar fier overeind blijft bestaan te midden van alle bewijzen van het tegendeel. Toegeven dat je moeilijkheden in je huwelijk hebt, geldt als een vernederend toegeven dat je faalt in een eenvoudige, menselijke taak”.
De tweede versperring is privacy. Ze hangt samen met de eerste. Ze wil zeggen: “Het huwelijk is zeer privé, zeer persoonlijk. Wat je ook doet, praat nooit met iemand anders over wat er zich binnen je huwelijk afspeelt.” Tot op zekere hoogte is dat redelijk. Er zijn allerlei goede redenen voor taboes. Maar wanneer een taboe wordt volgehouden tot een schrikbarende prijs, dan moet het opnieuw worden beoordeeld.
Dit inter-echtelijke taboe, zoals Mace het noemt, “doet vandaag de dag veel meer kwaad dan goed. Het sluit getrouwde stellen op in eenzame, kleine hokjes, waarin ze in hun onhandige onwetendheid die dingen vernietigen waarnaar ze juist het meest verlangen. Ze mogen er pas uitkomen en hulp zoeken wanneer er al zoveel verwoesting is aangericht, dat de hulpverleners tot wie zij zich wenden, nog maar weinig kunnen doen om de ravage te herstellen.”
Wegversperring nummer drie is cynisme. Let eens, schrijft Mace, op de luidruchtige grappen, de snerende opmerkingen, de subtiele insinuaties, die nagenoeg iedere gesprek over het huwelijk doordringen. In het maatschappelijke gesprek wordt het huwelijk gewoonlijk amper serieus besproken. Het wordt openlijk ofwel in bedekte zin belachelijk gemaakt.
Het probleem waarvoor we staan, is hoe we deze sterke culturele druk kunnen tegengaan. “Hoe kunnen we getrouwde stellen zover krijgen dat ze deze onbeschofte dwaling gaan verwerpen en de ware feiten gaan aanvaarden: dat het huwelijk een zeer lonende belevenis als je het werkelijk kunt laten functioneren; dat om het zover te krijgen, we allemaal veel training nodig hebben in zeer complexe vaardigheden; en dat de meesten van ons hulp en ondersteuning nodig hebben van andere getrouwde stellen in dit proces?”
Binnenkortvolgt deel II.