Er spoken gewoon te veel gedachten door mijn hoofd. Te veel om ook maar iets zinvols aan het scherm te kunnen toevertrouwen. Zou dit zijn wat mensen een writers block noemen?

Ik ga een poging doen enige ordening in de chaos aan te brengen. Misschien levert dat tevens onderwerpen op voor nieuwe blogs in het nieuwe jaar.

Veel zegen toegewenst in het komende jaar. En dat toenemende kennis en vreze des Heeren mijn en jullie deel zal zijn.

Nou, vooruit, hier past nog wel een gedicht van Guido Gezelle uit 1887 bij:

‘t Verleden jaar heeft, oud en stram,
geleefd tot dat het nieuwe kwam;

maar ‘t nieuwe is schaars een dag geboren,
of ‘t heeft alreê dien dag verloren.

Wat raad? ‘t En helpt niet ‘hou!’ gezeid;
wij zijn op weg naar de eeuwigheid!

Dus, opgepast, en niet tot morgen
verzet van voor uw’ ziel te zorgen;

zoo zal elke ure, elk’ dag, elk jaar,
eens jong en oud zijn al te gaêr:

eens oud zijn, maar toch jong gebleven,
en stervensvrij, in ‘t ander leven.

Dit wensche ik u, en mij en al
die ‘t, jong of oud, mij wenschen zal!

Het moet hier nu toch wel gaan over het voorstel van de politici Arie Slob (ChristenUnie) en Henk de Boer (CDA) om de ceremonie rond het burgerlijk huwelijk standaard af te schaffen. Je haalt straks echt een boterbrief.

De aanleiding tot het voorstel is dat als er geen trouwceremonie meer is, er ook geen ambtenaren van de burgerlijke stand meer hoeven te zijn – trouwambtenaren. En geen trouwambtenaren, dan ook geen ambtenaren meer die weigeren homostellen te trouwen. Probleem uit de wereld.

Eindelijk, denk ik, breekt het licht door. Ruim 29 jaar geleden dacht ik er al net zo over. Ik wilde trouwen in de kerk, de Fenix, bij dominee Veeneman, voor God. Wat had ik met de gemeente Leeuwarden te maken? Achteraf bleek ook nog eens een vrijmetselaar zijn handtekening onder ons trouwcontract te hebben gezet.

Maar nee, dat ging niet, want de kerk heeft niet de bevoegdheid (of wil zich die zelf niet geven) een huwelijk te sluiten zonder dat het ook voor de burgerlijke stand heeft plaatsgehad. En daar zit óók wat in.

De kerk heeft doorgehad dat het huwelijk waarachtig iets is dat meer betekent dan een religieuze formaliteit. Het huwelijk heeft een maatschappelijke impact die zijn weerga niet kent. Je moet gewoon het nieuws volgen, bij voorkeur door goed de krant te lezen. (Want er staat ook nog veel waars in.)

Goed, het lijkt erop dat Slob niet ver komt met zijn voorstel. Je zou vermoeden dat een meerderheid van de Tweede Kamer niet wil dat het conflict met de gewetensbezwaarde weigerambtenaren zo wordt opgelost. Maar ook dat er blijkbaar ergens nog waarde wordt gehecht aan een ceremonie voor trouwlustigen buiten de kerk.

En als dat laatste zo is, dan is dat goed. Want het maakt dat naast het wettige aspect van het huwelijk (het boterbriefje) ook het openbare aspect van het huwelijk in stand blijft. Je maakt het daarmee aan de samenleving bekend – en die heeft daar belang bij en dus alle recht op. (Dr. Walter Trobisch beschrijft drie aspecten die een huwelijk tot een huwelijk, een verbond maken).

(Vreemd trouwens, dat het juist de politiek vanouds linkse partijen niet meer gevoelig zijn voor gewetensbezwaren. In de jaren ’60 en ’70 en ’80 van de vorige eeuw waren ze dat juist zo goed. Of gaat het om de aard van het gewetensbezwaar; bepaalt de overheid of jouw gewetensbezwaar geldig is of niet? Zou een dienstweigeraar anno 2011 een weigersoldaat heten?)

Vreemd dat juist politici uit partijen die vanwege hun naam suggereren iets met de Bijbel te hebben, met een voorstel komen dat het huwelijk maatschappelijk verder zou ontwaarden en marginaliseren tot binnen de muren van de kerk.

Als we al geloven in ‘a God or any kind of justice under the sky’ (en dat dóen wij!) dan zal die God ook verbonden die buiten kerkelijke kaders zijn gesloten, zegenen. En de betrokkenen eraan houden. En dat is iets dat we burgerlijk gesloten huwelijken en daarmee onze maatschappij niet willen onthouden.

Onze opdracht is te laten zien en de vertellen hoe die huwelijken dan een zegen kunnen zijn.

Gisteren was het alsof allerlei beelden van ruim 21 jaar geleden in mijn gedachten voorbij kwamen. Het was 21 maart 1990, ergens in de middag in een kamertje op de afdeling verloskunde van het Bonifatius hospitaal in Leeuwarden.

M’n vrouw zal nog onder narcose zijn geweest en ons derde kind had zich via de keizersnede aangediend, een zoon. “Hij is gezond. Maar er is wel iets.” Of woorden van die strekking hoorde ik iemand voor mij zeggen.

En daar zag ik hem, allemaal handen om hem heen, huilend, vol leven. Maar… zijn mond en zijn neus… hij had een lip-, kaak- en gehemeltespeelt. Aan beide kanten. Een dubbelzijdige schisis.

Voor mijn gevoel heb ik wel een uur lang, door heftige emoties overmand, met hem rondgelopen. En vastgehouden, vastgehouden. Waar ze vandaan kwamen? Ik weet het niet.

We waren net overeind gekrabbeld na een crisis in onze relatie. Het had ook een scheiding kunnen worden. Waren het schuldgevoelens? Werd mij iets duidelijk gemaakt? Hoewel geschonden, was het zó’n mooi kereltje.

Misschien wel dertig operaties verder werd hij gisteren opnieuw in het ziekenhuis opgenomen. Voor een neus- en bovenlipcorrectie. ’s Avonds ben ik nog even langs geweest. Hij was net een uurtje weer een beetje echt wakker. Toch weer een flinke operatie. Binnen in de neus was van alles kapot.

En daar zat-ie dan. Neus in het gips. Verband. Gedroogde vegen bloed. Een volwassen kerel. Overgeleverd, katheter, totaal afhankelijk. En naar mijn weten voor het eerst sinds de geboorte kwamen weer de emoties boven. Wat was dat toch? Word je hart weker als je ouder wordt? Of omdat-ie er nu – 21 – echt alleen voor staat. Nee, hij heeft een mooie vriendin.

Wel kwamen deze dagen twee gedachten bij me op. Ten eerste dat hij veerkracht heeft getoond (misschien is dat gewoon menselijk). En ongelooflijk mazzel heeft gehad dat al die operaties zo goed hebben uitgepakt. Heeft al die tijd stiekem Iemand mee staan opereren?

Aanvankelijk hadden we voor hem een andere naam in gedachten. Pas in de laatste weken voor zijn geboorte kwamen we op een deze naam, ‘de gezegende’. Hoe werden we daar eigenlijk allebei zo in bevestigd, vraag ik me nu af.

En de tweede gedachte was naar aanleiding van de Verrijk je Huwelijk Workshop die we het afgelopen weekeinde hielden. Wel vaker – ook in het Family Camp – stellen we vast dat onze inbreng in feite zo gering en eenvoudig is, maar dat ze bij de deelnemers vaak op allerlei manier herstel brengt. Af en toe herstel in de zin van een regelrechte doorbraak. We staan erbij en kijken ernaar. Het is Gods werk.

Maar zoals Hij geestelijk werkt, zo zou Hij ook wel eens in het fysieke kunnen werken. De specialisten breken en snijden en naaien, knippen en plakken. En dan? Dan houdt het op. Dan kun je niks meer. Dan moet het echt mooi recht of rond of om een bochtje en vast en dicht groeien. Gewoon: Gods werk.

Het moet groeien. Het moet aan elkaar vast groeien. (Dat is juist het probleem bij een schisis: de ‘buis’ die het menselijk lichaam in wezen is, groeit niet rond, sluit zich niet, in ergens de tiende week in de baarmoeder). Een workshop of een operatie zijn vaak alleen maar een hoopvol begin. Het groeien begint daarná. Ook in onze relaties. Wij moeten – tégen de schisis, het schisma, de scheiding in – naar elkaar toe groeien. We moeten ‘als tegenover elkaar’ zijn (Genesis 1:18, HSV), elkaar in de ogen kijken.

Terug naar het ziekenhuis. De operatie was ingewikkeld, maar lijkt goed gelukt te zijn. Nu moet het groeien. We leggen ons vertrouwen in de helende handen van de Koning. (Dat beeld komt uit weer een ander boek).

De aanleiding voor het schrijven van deze blog ben ik kwijt. Het was een artikel, maar ik heb het blijkbaar niet apart gelegd. Maakt niet uit, doen we het zonder. Perfectionisme is iets dat veel mensen wel zullen herkennen in hun (of andermans) leven.

Wat moet je met perfectionisme? Want: als we iets uitvoeren, dan moeten we het toch ook goed doen? Is er een alternatief voor perfectionisme?

Jazeker. Dr. Bruce en Nellie Litchfield schrijven er iets over in hun boek Happy Families: Secrets of Family Enrichment and Fulfillment (Gelukkige gezinnen: geheimen van gezinsverrijking en vervulling). In het kader van identiteit en leugens over jezelf.

De meeste leugens omtrent onszelf hebben iets te maken met perfectionisme, dat zegt: ik moet het altijd, overal goed doen. “Perfectionisten zijn over het algemeen vatbaar voor het gebruik van zou-moeten’s, moeten’s en (be)horen’s. Perfectionisme is wel eens de tirannie van het zo-hoort-het genoemd. Het is een algemeen probleem onder christenen, omdat het net als vele andere leugens een element van waarheid in zich bergt.”

“Het woord van God benadrukt dingen als voortreffelijkheid, ijver en ernst.” De Litchfields noemen dat goede dingen die iedere toegewijde christen zou moeten najagen. Maar “als ze op een wetmatige manier en met verkeerde motieven worden nagestreefd zullen ze slechts tot slavernij en frustratie leiden.”

Vervolgens leggen ze het verschil uit tussen perfectionisme en de toewijding om uit te blinken. “De perfectionist stelt onmogelijke normen en wanneer hij (of zij) die niet bereikt levert dat schuld en frustratie op. Hij wordt door nederlagen verwoest.”

Aan de andere kant staat degene die zich inzet voor uitmuntendheid. “Hij stelt ook hoge – maar bereikbare – normen, en leert van fouten. Perfectionisten zijn human doings, uitblinkers zijn human beings. Perfectionisten haten kritiek, uitblinkers verwelkomen kritiek.”

“Het enige antwoord op perfectionisme is het begrijpen van genade. Genade is de goddelijke acceptatie van ons waar we zijn. Ze rekent af met menselijke zwakheid en gebrokenheid. Ze maakt het mogelijk angst te vervangen door vertrouwen, waar schaamte was eer te herstellen door acceptatie, en af te rekenen met schuld door vergeving.”

Genade, schrijven de Litchfields, “leven we vaak uit in onze hoofden, maar niet in onze diepste gevoelens of in onze relaties. Als we een beter begrip van genade ontwikkelen, beïnvloedt dat onze gevoelens en relaties, bevrijdt ons dat uit de gevangenis van twijfel aan onszelf, van tekortschieten, schuld en binding.” We zullen in staat zijn tot een meer realistisch en authentiek leven.

Het boek benoemt een heleboel (mogelijke) leugens over onszelf en ook leugens over ons huwelijk (ééntje: “Het is onmogelijk gelukkig te zijn met een partner zoals ik heb”), en zelfs bij kinderen. Het bruggetje naar huwelijk en gezin en omstreken is gauw gemaakt: hoe perfectionistisch (en eisend?) ben ik in mijn relatie naar mijn partner, mijn kinderen, mijn … (vul maar in).

Kortgeleden sprak Bill Payne uit Canada, een bekend spreker binnen Jeugd met een Opdracht, bij ons op Heidebeek over het fundament van een evenwichtig, christelijk leven. Hij las als uitgangspunt Efeziërs 4:11-16. Hij zei dat-ie bij zijn idee niet een specifiek Bijbelvers kon vinden, maar dat eigenlijk de hele Bijbel erover gaat.

Het is denk ik gewoon het thema van geestelijk volwassen worden; het goede doen en het kwade laten. In de zin van Micha 6:8 (komende zondag is het Micha Zondag) en Johannes 3:30.

Nu naar dat fundament. Het bevat vier elementen, die in het Engels mooi met een b beginnen:

• being (in de zin van een kind zijn). Jouw aanwezigheid is gewenst.
• becoming (worden – als Jezus). Dit is het proces van de geestelijke groei.
• belonging (horen bij – het lichaam van Christus). Je staat als individu niet op jezelf. Je bent deel van (een) intieme gemeenschap(pen). Je hebt eigendomsrecht.
• building (bouwen – in het Koninkrijk van God). Onze arbeid maakt Gods Rijk zichtbaar, reëel.

Tevens liet Bill ons even (we zaten weer eens in tijdnood) nadenken over hoe je leven eruit ziet als een van die elementen ontbreekt. Dan mankeert er geheid iets aan het beton en wordt bouwen daarop een heikele onderneming. “Gebalanceerde bedieningen bouw je op gebalanceerde mensen.

Zou dit ook op gezinnen slaan? Natuurlijk.

Een paar dingen om zelf over na te denken. Wat krijg je als element 1 ontbreekt? Waarschijnlijk religie. Het leven wordt een soort stelsel waaraan je moet voldoen. En als je je uitsluitend op 1 richt? Dan draait het allemaal en alleen om mij. Alleen mijn ervaring telt. En alleen op 3? Dan krijg je waarschijnlijk een exclusieve omgeving. En alleen op 4? Streven, competitie, veroordeling liggen op de loer. Je was bedoeld als organisme, maar je wordt een instituut.

‘t Is natuurlijk weer heel kort door de bocht. Maar misschien zie je iets dat ontbreekt – of onderbelicht is. Is/dreigt er een disbalans (te ontstaan)?  In jouzelf. In je gezin? In jouw gemeenschap?

O ja, Bill Payne schreef ook een interessant boek. The Seraphim Chronicles, over de tijd voordat de tijd begon, over motieven en oorzaken van het hier en nu. Het verhaal heeft te maken met het thema waarover hij vaak les geeft, het Vaderhart van God.