Over het taboe op de huwelijksrelatie (deel II)

Hm, week 45 was iets te ambitieus. Het is week 7 geworden. Maar nu dan het vervolg:

Het kwam David Mace helder voor ogen te staan dat het antwoord op voorgaande vragen een geweldige uitdaging inhield. “Toch was ze van vitaal belang, omdat je zonder goede huwelijken geen goede gezinnen kunt hebben. En zonder goede gezinnen krijg je niet het soort burgers dat vorm kan geven aan goede samenlevingen.”

David en Vera Mace (zij overleed vorig jaar op 105-jarige leeftijd) kwamen tot de oprichting van wat ze noemden the Association of Couples for Marriage Enrichment (genootschap van echtparen voor een rijker huwelijk). Deze ACME bestaat inmiddels 35 dertig jaar (www.bettermarriages.org).

Ze besloten tot de oprichting van een nationale organisatie, omdat “de enige manier om het taboe uit te dagen, was het frontaal tegemoet te treden.”

In de Mace’s ogen was die stap alleszins legitiem. Afgezien van de gebieden waarin dat strikt taboe is, verenigen mensen zich overal voor van alles om hun gezamenlijke interesses te promoten: sporten, kunsten, astronomie, vrouwen, religies, ansichtkaarten, postzegels, politiek. “Maar wat ze nog nooit gedaan hebben is zich verenigingen om de zaak te promoten die het meest tot hun welzijn bijdraagt: de zaak van een goed huwelijk.”

De ACME nodigde stellen uit vier doelen te ondersteunen:
1. Te werken aan de verrijking van hun eigen huwelijk. De slogan was ‘Werken aan betere huwelijken, te beginnen met dat van onszelf’.
2. Echtparen verenigen voor onderlinge support door middel van programma’s voor rijkere huwelijken.
3. Het initiëren en ondersteunen van publieke diensten voor huwelijksaangelegenheden.
4. Het aanzien verbeteren van het huwelijk als een relatievorm die de moeite van het promoten waard is voor zowel individuele ontplooiing als voor wederzijdse vervulling.

Het is niet zo moeilijk vast te stellen dat het gebied van het huwelijk vandaag de dag (ook) in Nederland een slagveld is. We zien het in de statistieken, maar veel meer nog in de wrange praktijk van de strandende huwelijken (met de kinderen erbij) in onze naaste omgeving. Mogelijk zijn we het cynisme waarover David Mace het had, al lang voorbij.

Tijdens het congres Hoop21 van zes jaar geleden kwamen vertegenwoordigers uit evangelisch Nederland in verschillende netwerken bijeen om te bespreken hoe zij vanuit hun werkgebied een bijdrage zouden kunnen leveren aan de toekomst van ons land. Frappant genoeg ontbrak een netwerk over huwelijk en gezin. Toch waren verschillende deelnemers betrokken bij initiatieven op dat gebied. Er is van alles.

Het zou een goed ding zijn als er een nationale beweging op gang kwam die het voor goede huwelijken en gezinnen zou opnemen. Een beweging waarin mensen de weg weten te vinden naar alle programma’s, projecten, studies die huwelijk en gezin doen ’werken’ en zin geven. Een beweging zonder overwegingen van competitie of concurrentie, maar van samenwerking en aanmoediging.

En om een taboe de wereld uit te krijgen. Het huwelijk is werkelijk een zeer lonende belevenis, als het je lukt het goed te laten ‘werken’. Om daar niet te laat achter te komen, moet je er gewoon op tijd aan gaan werken.

Volgens mij zitten we inmiddels in week 2 van een nieuw jaar, Fedde.
Waar blijft het lang geleden beloofde vervolg?
Of ben je te eenzaam en mistroostig nu je geliefde 10 dagen elders verblijft.
Nou ja, we zullen je komende vrijdag opvrolijken met onze aanwezigheid!

Hmm, deel II in week 45 gaat dit jaar dus niet meer lukken. Even wat te druk met andere dingen na een intensief weekeinde met een Verrijk je Huwelijk Workshop. Het lijkt me dat de deelnemers aan de workshop ervan overtuigd zijn geraakt dat ”het huwelijk een zeer lonende belevenis als je het werkelijk kunt laten functioneren”. En ze kunnen het wérkelijk. Deel II volgt in week 47, als de budgetten voor 2010 zijn ingeleverd.

Over het taboe op de huwelijksrelatie (deel I)

Nederland moet gewoner doen over relatieproblemen, vindt minister Rouvoet. Hij wil echtelijke ruzies uit de taboesfeer halen. Waar komt dat taboe toch vandaan? David Mace geeft in het boek Marriage and Family Enrichment uit 1976 drie oorzaken. Ze zijn nog verrassend actueel.

David en Vera Mace waren in de tweede helft van de vorige eeuw pioniers van de beweging voor huwelijks- en gezinsverrijking. Nadat ze vele jaren als professioneel hulpverleners hadden gewerkt, kwamen ze tot het inzicht dat preventie op dit gebied vele malen effectiever is dan therapie (dan zijn de breuken vaak al zo groot).

“De simpele waarheid is dat getrouwde stellen hevig verlangen naar een liefdevolle relatie, maar dat ze fanatiek de pogingen weerstaan die hen in staat stellen daar te komen waar ze willen zijn”, aldus Mace. Hij stelt dat onze cultuur het concept van een gelukkig huwelijk verheerlijkt en vervolgens een aantal wegversperringen opwerpt teneinde er zeker van te zijn dat maar zeer weinig stellen dat bereiken. Mace noemt drie belangrijke wegversperringen.

De eerste is de ‘mythe van de vanzelfsprekendheid’. Ze betekent zoiets als: “Iedereen kan een huwelijk doen slagen. De uitrusting ervoor heb je ingebouwd gekregen. Volg gewoon je intuïtie. Slechts een incompetente sukkel, een werkelijk gebrekkig mens kan falen in zo’n simpele taak.” Dat is wat de cultuur ons vertelt. Het is, aldus Mace, “een onbeproefd vooroordeel, dat maar fier overeind blijft bestaan te midden van alle bewijzen van het tegendeel. Toegeven dat je moeilijkheden in je huwelijk hebt, geldt als een vernederend toegeven dat je faalt in een eenvoudige, menselijke taak”.

De tweede versperring is privacy. Ze hangt samen met de eerste. Ze wil zeggen: “Het huwelijk is zeer privé, zeer persoonlijk. Wat je ook doet, praat nooit met iemand anders over wat er zich binnen je huwelijk afspeelt.” Tot op zekere hoogte is dat redelijk. Er zijn allerlei goede redenen voor taboes. Maar wanneer een taboe wordt volgehouden tot een schrikbarende prijs, dan moet het opnieuw worden beoordeeld.

Dit inter-echtelijke taboe, zoals Mace het noemt, “doet vandaag de dag veel meer kwaad dan goed. Het sluit getrouwde stellen op in eenzame, kleine hokjes, waarin ze in hun onhandige onwetendheid die dingen vernietigen waarnaar ze juist het meest verlangen. Ze mogen er pas uitkomen en hulp zoeken wanneer er al zoveel verwoesting is aangericht, dat de hulpverleners tot wie zij zich wenden, nog maar weinig kunnen doen om de ravage te herstellen.”

Wegversperring nummer drie is cynisme. Let eens, schrijft Mace, op de luidruchtige grappen, de snerende opmerkingen, de subtiele insinuaties, die nagenoeg iedere gesprek over het huwelijk doordringen. In het maatschappelijke gesprek wordt het huwelijk gewoonlijk amper serieus besproken. Het wordt openlijk ofwel in bedekte zin belachelijk gemaakt.

Het probleem waarvoor we staan, is hoe we deze sterke culturele druk kunnen tegengaan. “Hoe kunnen we getrouwde stellen zover krijgen dat ze deze onbeschofte dwaling gaan verwerpen en de ware feiten gaan aanvaarden: dat het huwelijk een zeer lonende belevenis als je het werkelijk kunt laten functioneren; dat om het zover te krijgen, we allemaal veel training nodig hebben in zeer complexe vaardigheden; en dat de meesten van ons hulp en ondersteuning nodig hebben van andere getrouwde stellen in dit proces?”

In week 45 volgt deel II.